پتاسیم
پتاسیم الکترولیت اصلی داخل سلولی است ، در حقیقت 98% پتاسیم بدن در درون سلولها بوده و 2% باقی مانده در ECF قرار دارد و همین 2% در عملکرد های عصبی نقش مهمی ایفا می نماید . پتاسیم می تواند بر فعالیت های عضلات اسکلتی و عضلات قلبی تاثیر گذارد . به طور مثال ، هر گونه تغییر در غلظت آن ، تحریک پذیری و ریتم عضله قلب را تغییر می دهد . پتاسیم ، همواره بنا به نیاز های بدن و تحت تاثیر پمپ سدیم – پتاسیم به طرف داخل یا خارج سلول حرکت می نماید . دامنه غلظت طبیعی پتاسیم سرم 3.5 تا 5 mEq/L ( 3.5 تا 5 میلی مول / لیتر ) است و حتی نوسانات جزئی پدید آمده در آن دارای اهمیت می باشند . بیماری های مختلف ، اسیب دیدگی ها ، دارو ها ( دارو های مدر ، ملین ها ، آنتی بیوتیک ها ) و برخی روش های درمانی خاص نظیر شیمی درمانی و تغذیه کامل از راه تزریق ( TPN ) ، عواملی هستند که عموما سبب عدم تعادل پتاسیم می گردند .
برای حفظ تعادل پتاسیم ، سیستم های کلیوی باید سالم و کارامد باشند ، چرا که 80% پتاسیم ، به طور روزانه توسط کلیه ها از بدن دفع می شود ، 20% باقیمانده از طریق از طریق روده و غدد عرق خارج می گردد . کلیه اولین اندام تنظیم کننده تعادل پتاسیم به شمار می آید که این عمل را با تغییر مقادیر پتاسیم دفع شده در ادرار انجام می دهد . وقتی میزان پتاسیم سرم افزایش می یابد سطح پتاسیم در سلول های توبولار کلیه نیز بالا می رود . در نتیجه یک شیب غلظتی پدید می آید که از طریق آن پتاسیم به داخل توبول های کلیه حرکت کرده و از طریق ادرار دفع می شود . آلدوسترون نیز می تواند دفع پتاسیم را از طریق کلیه ها افزایش دهد . کلیه ها نمی توانند آن طور که سدیم را ذخیره می کنند ، پتاسیم را نیز حفظ و ذخیره نمایند ، به همین دلیل در موارد کمبود پتاسیم ، باز هم شاهد دفع آن در ادرار خواهیم بود .
کمبود پتاسیم ( هایپو کالمی - hypokalemia )
فزونی پتاسیم ( هایپر کالمی - Hyperkalemia )