بیش از 99% کلسیم بدن در سیستم اسکلتی واقع است ، سیستمی که قسمت اعظم اجزای آن را استخوان و دندان ها تشکیل می دهند در حدود 1% کلسیم اسکلتی توانایی تبدیل سریع به کلسیم خون را دارد ، درصد باقیمانده از ثبات بیشتری برخوردار بوده و به تدریج به کلسیم خون تبدیل می گردد . مقادیر کمی از کلسیم ، خارج از استخوان و در داخل سرم به گردش در می آید . بخشی از آن به پروتئین متصل شده و بخشی نیز به صورت یونیزه موجود می باشد . کلسیم در انتقال ایمپالس های عصب نقش اصلی را بر عهده داشته و به تنظیم انقباض و استراحت عضلات از جمله عضله قلب کمک می نمایند . کلسیم عاملی موثر در فعال کردن آنزیم هایی است که بسیاری از واکنش های شیمیایی ضروری را در بدن تحریک می نمایند . همچنین در انعقاد خون نیز نقش ایفا می کند .

از آنجا که عوامل زیادی می توانند بر تنظیم کلسیم تاثیر گدارند ، لذا هم هایپوکلسمی و هم هایپرکلسمی از جمله اختلالات شایع به شمار می آیند .

میزان طبیعی کلسیم کل سرم 8.6 تا 10.2 میلی گرم/ دسی لیتر (2.2 تا 2.6 میلی مول/ لیتر) می باشد . کلسیم در پلاسما به سه صورت یونیزه ، باند شده و ترکیبی از هر دو وجود دارد . در حدود 50% کلسیم سرم به صورت یونیزه وجود دارد که از نظر فیزیولوژیکی فعال بوده و جهت فعالیت های عصبی عضلانی و انقاد خون حائز اهمیت می باشد . میزان طبیعی کلسیم یونیزه سرم 4.5 تا 5.1 میلی گرم /دسی لیتر (1.1 تا 1.3 میلی مول / لیتر) است . کمتر از نیمی از کلسیم پلاسما به پروتئین های سرم ، عمدتا آلبومین متصل می شود. کلسیم باقی مانده با آنیون های غیر پروتئینی مانند فسفات ، سیترات و کربنات ترکیب می شود .

 

در صورت وجود اسیدیته طبیعی معده و ویتامین D ، کلسیم می تواند از طریق غذا جذب می گردد . کلسیم عمدتا از طریق مدفوع دفع می شود ، بقیه توسط ادرار از بدن خارج می گردد . کنترل کلسیم سرم توسط PTH و کلسی تونین صورت می پذیرد . با کاهش یون های کلسیم در سرم ، غدد پاراتیروئید ، PTH ترشح می نماید . همین امر سبب افزایش جذب کلسیم از دستگاه گوارش ، افزایش بازجذب کلسیم از توبول های کلیه و آزاد شدن کلسیم در استخوان می گردد . افزایش غلظت یون کلسیم ، سبب می شود تا ترشح PTH  پایین آید . وقتی کلسیم بیش از حد افزایش پیدا می کند ، غده تیروئید ، کلسی تونین ترشح می نماید ، که تا حدودی مانع باز جذب کلسیم از استخوان شده و غلظت کلسیم سرم را نیز کاهش می دهد.



کمبود کلسیم ( هایپوکلسمی - Hypocalcemia )

فزونی کلسیم ( هایپر کلسمی - Hypercalcemia )